Toekomstige praktijkschoolleerlingen in het basisonderwijs: vroeg herkennen, passend begeleiden

Hoe kan de overgang van basisschool naar praktijkschool in Amsterdam soepel verlopen? Verkennend onderzoek naar het voortraject op de basisschool leidt tot concrete aanbevelingen.

In opdracht van de gemeente Amsterdam voerde het Kohnstamm Instituut een verkennend onderzoek naar de begeleiding in de laatste jaren van het basisonderwijs van leerlingen die naar het praktijkonderwijs (PrO) gaan.

De begeleiding van toekomstige PrO-leerlingen
Het onderzoek legt knelpunten bloot in de begeleiding en ondersteuning van toekomstige praktijkschoolleerlingen, zoals grote klassen in het basisonderwijs en beperkte kennis bij leerkrachten over moeilijk lerende kinderen en het praktijkonderwijs. Daardoor worden toekomstige praktijkschoolleerlingen niet of pas laat gesignaleerd. Ook wordt niet altijd (tijdig) diagnostisch onderzoek verricht, blijft adequate ambulante hulp en ondersteuning soms achterwege en schiet de didactische en sociaal-emotionele begeleiding van deze leerlingen nogal eens tekort.

De toeleiding van basisschool naar PrO
De toeleiding van het basisonderwijs naar het praktijkonderwijs verloopt door ontbrekende informatie in leerlingdossiers niet optimaal. Ouders worden vaak laat geïnformeerd over het toekomstperspectief van hun kind en er is sprake van negatieve beeldvorming rond praktijkonderwijs.

Aanbevelingen voor een betere aansluiting tussen basisonderwijs en praktijkonderwijs
Het onderzoek leidt tot de volgende aanbevelingen voor een betere aansluiting tussen basisonderwijs en praktijkonderwijs:

  1. Identificeer PrO-leerlingen in een vroeg stadium en zet passende begeleiding in;
  2. Neem ouders in een vroeg stadium mee in het proces van de toeleiding naar het praktijkonderwijs;
  3. Vergroot de kennis van (de inhoud van) het praktijkonderwijs in de reguliere basisscholen;
  4. Zorg voor goede samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp;
  5. Verbeter de informatieoverdracht via dossiers en gesprekken;
  6. Besteed meer aandacht aan talenten en sociaal-emotionele ontwikkeling van (moeilijk lerende) leerlingen in het reguliere basisonderwijs;
  7. Zie af van een verplichte eindtoets voor leerlingen met een PrO-advies.
Voor het onderzoek zijn interviews gehouden met vertegenwoordigers van de zeven Amsterdamse praktijkscholen, met deskundigen die te maken hebben met meerdere Amsterdamse basisscholen en met een vertegenwoordiging van de Toelatings- en Adviescommissie van het samenwerkingsverband VO in Amsterdam. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van de gemeente Amsterdam en het Kennisportaal van de Kenniswerkplaats Transformatie Jeugd Amsterdam (KeTJA).

Meer informatie

Weijers, D., Heim, M. (2017).
De weg naar het praktijkonderwijs
Rapport 969, ISBN 94-6321-030-0. Amsterdam: Kohnstamm Instituut.
download

Contactpersonen

Desirée Weijers, DWeijers@kohnstamm.uva.nl
Margriet Heim, MHeim@kohnstamm.uva.nl

Zie ook

Korte samenvatting op het KeTJA-portaal.

Trefwoorden

praktijkonderwijs, primair onderwijs, onderwijsondersteuning, jeugdhulp, passend onderwijs, ouder- en kindteams, Amsterdam