Beroepsonderwijs

Beroepsonderwijs

De helft van de beroepsbevolking heeft een opleiding gevolgd in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en van de Nederlandse jongeren volgt zo’n half miljoen het mbo. De mbo-populatie is niet alleen groot maar ook divers: van jongeren zonder vooropleiding die binnen een jaar worden opgeleid tot assistent tot volwassen beroepsbeoefenaren die zich via het mbo, naast het werk, verder ontwikkelen. Het mbo kent met de verschillende niveaus, leerwegen en uiteenlopende beroepsrichtingen vele verschijningsvormen. Daarnaast heeft het mbo een omvangrijke opdracht: kwalificeren voor een beroep, voorbereiden op vervolgonderwijs en voorbereiden op actieve participatie in de samenleving. Anders dan in het voortgezet- en hoger onderwijs speelt het bedrijfsleven een belangrijke rol bij de inhoud van het curriculum. Dit type onderwijs kent vele interessante vraagstukken en is volop in ontwikkeling en heeft dan ook de aandacht van beleidsmakers en onderzoekers. Het Kohnstamm Instituut voert verschillende onderzoeken uit in het mbo.

februari 2017
Kwetsbare jongeren in het Amsterdamse mbo presteren goed
Dit blijkt uit een analyse van het Kohnstamm Instituut in opdracht van de gemeente Amsterdam. Zo stoppen ze niet vaker voortijdig met hun opleiding en halen ze net zo vaak een diploma zonder studievertraging als niet-kwetsbare jongeren.

Rapport 961, Koopman, P.N.J., Buisman, M.
Analyse van de onderwijsloopbanen van studenten in het Amsterdamse mbo
..meer
december 2016
Het belang van ouderbetrokkenheid bij de studie- en beroepskeuze op het vmbo en mbo
In de overgang van het vmbo naar het mbo vallen veel jongeren uit. Een weloverwogen studie- en beroepskeuze, waaraan ouders een bijdrage leveren, is daarbij van essentieel belang. Met dit doel is een programma voor ouders en hun kind ontwikkeld. Het Kohnstamm Instituut onderzoekt de effectiviteit.
..meer
Régina Petit

Werkexploratie loopbaanoriëntatie en –begeleiding op het vmbo
Op de vmbo’s vinden vaak al veel activiteiten plaats in het kader van werkexploratie zoals bedrijfsbezoeken en korte stages. Het doel van deze activiteiten is het voorbereiden van jongeren op de toekomstige werkloopbaan. Maar er is nog weinig bekend over de werkzaamheid van deze werkexploratie-activiteiten. Samen met scholen starten wij een experiment naar loopbaanoriëntatie en -begeleiding in het vmbo.
..meer

Aangepaste rekentoetsen voor leerlingen met ernstige rekenproblemen (vo en mbo)
Voor leerlingen in vo en mbo met ernstige rekenproblemen is een aangepast rekenexamen beschikbaar. Het Kohnstamm Instituut brengt in samenwerking met het Freudenthal Instituut en het ecbo de doelgroep met ernstige rekenproblemen op het vo en mbo in kaart, onderzoekt hoe leerlingen op de ER-rekentoets presteren en of deze toets passend is voor de doelgroep.
..meer
januari 2016
Taalaanbod van de bibliotheek kan preventieve en curatieve aanpak van laaggeletterdheid verbinden
In Nederland zijn 1,3 miljoen mensen laaggeletterd. Hoe kunnen bibliotheken een grotere rol spelen in de aanpak van laaggeletterdheid? In opdracht van de Koninklijke Bibliotheek (KB) voerden het Kohnstamm Instituut (UvA) en het ROA (Maastricht University) hier onderzoek naar uit. Aan de hand van focusgroepsgesprekken met laaggeletterden, interviews met medewerkers van bibliotheken en secundaire analyses op PIAAC-data wordt is het bereik van laaggeletterden door bibliotheken in kaart gebracht.

Rapport 15-11, Buisman, M. & Allen, J.
Rapport Onderzoek laaggeletterden. Kansen voor bibliotheken om laaggeletterden te bereiken.
..meer

Excellentie in het mbo
Dragen de excellentieprogramma’s bij aan het aanspreken van talenten van mbo-studenten? Leidt dit tot aantrekkelijker beroepsonderwijs en beter inzetbare afgestudeerden? In dit onderzoek volgen we drie mbo-instellingen die de ambitie hebben om excellentie in het onderwijs te stimuleren.
..meer

De toekomst van vakmanschap
In de discussie over de veranderende beroepenstructuur en aansluiting tussen vraag en aanbod van mbo-opgeleiden zijn verschillende visies op vakmanschap terug te vinden. Wanneer deze visies beter waren geëxpliciteerd, zou inzichtelijker zijn welke beleidsconsequenties vakmanschap in de verschillende betekenissen heeft voor de inrichting, sturing en vormgeving van het beroepsonderwijs.
Het Kohnstamm Instituut onderzoekt samen met enkele andere onderzoeksinstituten de verschillende definities van vakmanschap en hoe deze passen binnen het spanningsveld van een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt enerzijds en het opleiden van duurzaam inzetbare vakmensen anderzijds.
..meer
april 2015
Netwerkschool impuls voor vernieuwing in het mbo
Beter onderwijs tegen dezelfde of lagere kosten. Dat was in 2010 het uitgangspunt van het Experiment De Netwerkschool waarin vijf mbo-instellingen hun op het zogenoemde Netwerkschoolmodel gebaseerde plannen zijn gaan uitvoeren.
Het Kohnstamm Instituut en SEO Economisch Onderzoek monitorden het invoeringsproces en de opbrengsten van de innovatie.

Rapport 933, Sligte, H.W., Heyma, A.O.J., Eck, E. van, Meijden, A.J.H. van der
De Netwerkschool. Onderzoek naar werkzame bestanddelen voor vernieuwing van het middelbaar beroepsonderwijs
..meer
april 2014
Kortdurende beïnvloeding van motivatie verkleint de kans op voortijdig stoppen met mbo-studie
Het hoge percentage uitvallers in het mbo is reden tot zorg. ROC’s stellen zich daarom tot doel de motivatie van mbo-studenten te versterken en de studie-uitval terug te dringen. In dit onderzoek dat is uitgevoerd in het kader van het programma Onderwijs Bewijs van het ministerie van OCW, is een interventie ingezet, gericht op het versterken van het zelf-gereguleerde leergedrag van studenten en is nagegaan of deze positieve effecten had op de motivatie van mbo-studenten. De resultaten lieten een gemengd beeld zien.

Rapport 907, Veen, I. van der, Peetsma, T., Triesscheijn, B. & Karssen, A.M. Een poging tot verbetering van motivatie en studieloopbaan in het mbo
..meer

Onderzoek uitrolfase Associate-degreeprogramma’s
Sinds 1 september 2013 maakt de Associate degree (Ad) officieel onderdeel uit van het hoger beroepsonderwijs. De Ad is een tweejarige opleiding die qua niveau het midden houdt tussen mbo-4 en hbo-bachelor. Het ministerie van OCW wil dat de uitrol van de Ad tot in ieder geval september 2015 gemonitored wordt. Het Kohnstamm Instituut is een van de instituten die betrokken is bij deze monitor.
..meer
april 2012
Het onderwijsaanbod op het Vakcollege Techniek en de effecten ervan: de eerste signalen zijn positief en bemoedigend
Het onderwijs binnen het Vakcollege Techniek zoals vormgegeven in de eerste twee leerjaren van het Petrus Canisius College in Alkmaar en het Edison College in Apeldoorn blijkt een goed voorbeeld van een krachtige beroeps- en loopbaangerichte leeromgeving. Een groot aantal aspecten uit deze leeromgeving wordt door zowel de leerlingen als hun onderwijsgevenden van deze beide onderzochte Vakcolleges gewaardeerd. Ook de (leer)effecten van dit onderwijsaanbod op de leerlingen zijn positief te noemen.

Rapport 873, Glaudé, M.,  Eck van, E., Voncken E., De praktisch-concrete leerroute van het Vakcollege
..meer
maart 2012
Vooral informeel leren relevant voor ontwikkelen competenties voor lesgeven op mbo niveau 1 en 2
Welke competenties en eigenschappen heb je als docent in het middelbaar beroepsonderwijs bij uitstek nodig om les te kunnen geven aan leerlingen op kwalificatieniveau 1 en 2. Daarover blijken docenten, leerlingen en andere functionarissen in het mbo weinig van mening te verschillen. Het meest belangrijk vindt men: een krachtige leeromgeving kunnen creëren, structuur kunnen bieden, veilige leeromgeving/sfeer van vertrouwen kunnen creëren, kunnen communiceren met de doelgroep, bevlogenheid en affiniteit met de doelgroep, en geduld kunnen opbrengen. Het zijn vooral vormen van informeel leren die bijdragen aan de (verdere) ontwikkeling ervan.

Rapport 872, Glaudé, M., Eck van, E., Lesgeven aan leerlingen op mbo-niveau 1 en 2
..meer
september 2011
Kernopgaven van docenten in het boeiende maar ook complexe middelbaar beroepsonderwijs
Het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) heeft de opdracht tot drievoudige kwalificering (ontwikkeling van leren, loopbaan en burgerschap) en tot de invoering van de competentiegerichte kwalificatiestructuur. In dit complexe werkveld staan de docenten mbo voor de opgave vorm te geven aan hun pedagogisch-didactisch handelen. De literatuurstudie Pedagogisch-didactisch handelen van docenten in het middelbaar beroepsonderwijs laat zien hoe zij dat doen.

Glaudé, M., Breetvelt, I., Berg, J. van den, & Bruijn, E. de, Pedagogisch-didactisch handelen van docenten middelbaar beroepsonderwijs. Beschouwing van de stimulated recall-methode.
..meer
april 2011
Onderwijsvernieuwingen op het Altra College succesvol
Er zijn goede redenen om aan te nemen dat door het aanbieden van een stage en beroepsvoorbereidende trajecten tijdens de opleiding en ambulante begeleiding tijdens de vervolgopleiding de re-integratie in het mbo van leerlingen uit het voortgezet speciaal onderwijs verbetert. Dat blijkt uit een onderzoek van het Kohnstamm Instituut naar het studiesucces van 300 oud-leerlingen van het Altra College in het eerste jaar van het mbo.

Rapport 856, Verbeek, F., Onderwijsvernieuwingen op het Altra College. Een evaluatieonderzoek.
..meer
maart 2010
Docentstages verkleinen de kloof tussen theorie en praktijk
Docenten die op stage zijn geweest, hebben meer kennis verworven van het werkveld en zijn daardoor beter in staat zijn de theorielessen op de school te verduidelijken met praktijkvoorbeelden en opdrachten te schrijven die aan de praktijk zijn ontleend. Ook leiden de contacten die door docentstages ontstaan tussen instelling en werkveld, er toe dat onderwijsinstellingen gemakkelijker om mensen uit het werkveld betrekken bijvoorbeeld de examinering of onderwijsactiviteiten in de praktijk. Omgekeerd heeft het werkveld gemerkt dat het ook kan leren van de theoretische kennis van docenten. Het besef groeit dat het opleiden van goede nieuwe medewerkers een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid is van school en werkveld. Ook dat draagt bij aan een betere aansluiting tussen het beroepsonderwijs en de arbeidsmarkt.

Rapport 836, Glaudé, M., Verbeek, F., & Felix, C., Onderzoek naar de stand van zaken en effecten van de ontwikkeling van 'les- en examenmateriaal en docentstages' in het kader van het FES-project.
..meer